Tor là gì? Cách sử dụng Tor

Tor là gì?

Tor là viết tắt của từ The Onion Router, ban đầu là một mạng lưới máy chủ toàn cầu được phát triển bởi hải quân Mỹ cho phép người dùng duyệt web ẩn danh (còn gọi là Tor network). Giờ đây, nó là một tổ chức phi lợi nhuận với mục đích chính là nghiên cứu và phát triển các công cụ bảo mật trực tuyến. Tor che dấu danh tính của người dùng bằng cách điều hướng dữ liệu truy cập của họ qua các máy chủ và mã hóa các dữ liệu đó sao cho không thể truy ngược lại địa chỉ người dùng.

Trình duyệt Tor

Để truy cập vào mạng Tor, bạn sẽ cần sử dụng trình duyệt Tor. Trình duyệt Tor là một trình duyệt web ẩn danh được xây dựng dựa trên Firefox. Mọi việc bạn làm khi sử dụng trình duyệt Tor đều sẽ đi qua mạng Tor mà không cần bất kỳ thiết lập hay cài đặt nào.

Thực tế, chúng ta cũng không nên thay đổi cài đặt mặc định của trình duyệt Tor, bởi cài đặt này đã được các nhà phát triển lựa chọn cẩn thận để tối đa hóa độ an toàn và hiệu suất.

Tor hoạt động như thế nào?

Tor sử dụng một kỹ thuật gọi là “onion routing” tạm dịch là giao thức phân tuyến kiểu củ hành: Đầu tiên, mạng lưới Tor sử dụng một hệ thống bao gồm nhiều máy tính tình nguyện làm các nút (node). Bình thường, khi chúng ta duyệt web, thông tin sẽ được gửi qua internet đến thẳng server. Tuy nhiên, khi người dùng Tor truy cập một trang web, thông tin của họ sẽ đi qua các nút ngẫu nhiên trước khi đến được server.

tor đưa thông tin đi qua các nút trước khi đến server
Tor đưa thông tin đi qua các nút trước khi đến server

Một điểm quan trọng khác của phân tuyến củ hành đó là dữ liệu người dùng được bọc thành nhiều lớp như củ hành. Thông thường thì dữ liệu này sẽ bao gồm địa chỉ người gửi (bạn) và địa chỉ đến (máy chủ).

tor sử dụng các lớp như củ hành
Tor sử dụng các lớp như củ hành

Tại mỗi lớp như trên hình, nút chỉ biết các thông tin có sẵn: nơi cuối cùng của dữ liệu đến và đích đến tiếp theo. Ví dụ tại nút B, B chỉ biết nơi dữ liệu đến là từ nút A, đích đến tiếp theo là nút C. Không có nút nào biết được đường đi hoàn chỉnh cũng như không ai biết được đầy đủ thông tin của người dùng.

Tải và cài đặt trình duyệt Tor

Trình duyệt Tor hoàn toàn miễn phí. Bạn có thể tải và cài đặt Tor dễ dàng như bất kỳ trình duyệt nào khác. Tor có các phiên bản trên Mac, Linux, Windows và Android. Riêng đối với di điện thoại, còn có một ứng dụng là Orbot dành cho Android. Lưu ý rằng việc sử dụng internet bất cẩn vẫn có thể làm lộ danh tính của bạn. Hãy tham khảo tài liệu trên trang chủ của Tor để biết những điều cần tránh khi sử dụng trình duyệt cũng như cách khắc phục mọi sự cố khi phát sinh.

Cách sử dụng Tor

Sau khi tải và cài thành công Tor, icon của trình duyệt sẽ xuất hiện trên Windows và Mac, click mở icon sẽ hiện lên cửa sổ kết nối:

Màn hình kết nối tới Tor

Click chọn Connect  và đợi cho quá trình kết nối kết thúc

Quá trình kết nối tới Tor

Giao diện trình duyệt Tor sẽ hiện lên và bạn có thể bắt đầu sử dụng.

Giao diện của trình duyệt Tor

Công cụ tìm kiếm mặc định của Tor Browser là DuckDuckGo.

Còn đối với Ubuntu, sau khi tải và giản nén bạn sẽ thấy một thư mục tên là tor-browser_en-US. Chạy tệp start-tor-browser.desktop bên trong thư mục bằng Command Line để bắt đầu sử dụng Tor.

Mở trình duyệt Tor trên Ubuntu

Sau khi trình duyệt Tor đã mở, để đảm bảo rằng bạn đã kết nối tới Tor network, truy cập whatismyip.com công cụ để truy tìm vị trí dựa trên địa chỉ IP. Nếu vị trí hiển thị không phải là vị trí của bạn hiện tại, có nghĩa là kết nối tới mạng Tor đã thành công.

Lưu ý khi trong quá trình sử dụng Tor

Có một số quy tắc khi sử dụng Tor mà bạn cần quan tâm.

Đầu tiên là truy cập các trang web được bảo vệ bằng bảo mật SSL/TSL (hay HTTPS). Bởi nếu không, bạn có thể bị theo dõi bởi các nút đi qua.

Sử dụng Tor không bảo vệ bạn khỏi Malware. Nếu bạn truy cập một trang web chứa phần mềm độc hại, bạn sẽ có nguy cơ lây nhiễm giống như sử dụng các trình duyệt khác.

Javascript, Plug-ins và các ứng dụng khác có thể làm lộ IP của bạn. Tốt nhất nên tắt Javascript, không cài đặt các tiện ích mở rộng, Tor sẽ cảnh báo bạn khi tải một tệp và mở với một ứng dụng khác.

Trang chủ của dự án Tor có thêm các mẹo sử dụng trình duyệt ẩn danh.

Lợi ích khi sử dụng Tor

Tor đã trở nên phổ biến với các nhà báo và các nhà hoạt động ở các quốc gia bị hạn chế về internet, giúp họ vượt qua được sự theo dõi của chính phủ. Ví dụ như Trung Quốc được biết đến với việc kiểm duyệt công dân nước mình truy cập các trang web. Thực tế, Edward Snowden đã công bố các chương trình PRAM NSA cho các tổ chức thông tin thông qua Tor.

Tuy nhiên, không cần phải là một nhà hoạt động chính trị để sử dụng Tor. Người duyệt web bình thường sử dụng Tor như một công cụ để giữ sự riêng tư và tự do ngôn luận của mình. Tor giúp họ tránh xa khỏi tai mắt của ISP (nhà cung cấp mạng), các công cụ tìm kiếm hay các nhà tiếp thị.

Tor hoàn toàn miễn phí. Không giống như khi sử dụng các dịch vụ VPN, bạn sẽ cần phải trả phí cho nhà cung cấp mà vẫn có nguy cơ bị ghi lại thông tin truy cập web.

Tor không chỉ là một công cụ để bảo vệ quyền riêng tư của người dùng. Một chức năng khác của nó còn nổi tiếng hơn nhiều: truy cập Deep Web. Deep Web chiếm khoảng 80% số lượng trang web và không được đăng ký với các công cụ tìm kiếm. Nếu bạn muốn khám phá thế giới web “chìm” này, việc đầu tiên là tải và cài đặt trình duyệt Tor.

Hạn chế khi sử dụng Tor

Điểm hạn chế lớn nhất khi sử dụng Tor đó là tốc độ. Bởi vì dữ liệu được đi qua nhiều nút, mặc cho việc tốc độ internet của bạn nhanh đến đâu, tốc độ truy cập của bạn sẽ phải phụ thuộc vào các nút đó. Đặc biệt có thể thấy rõ là khi xem phim hay nghe nhạc.

Sử dụng Tor có thể khiến bạn rơi vào tầm ngắm của chính phủ. Chính phủ có thể không biết cụ thể bạn làm gì, nhưng họ sẽ biết bạn có phải là người dùng Tor hay không (và sẽ để mắt tới bạn, tất nhiên rồi).

Rất khó để hack vào mạng lưới Tor, nhưng với trình duyệt Tor thì lại là câu chuyện khác. Giống như bất kỳ trình duyệt nào khác, có thể bị tấn công và khai thác. Trình duyệt Tor được xây dựng dựa trên Firefox, và nó có thể bị tấn công tương tự như Firefox. Bằng cách lây nhiễm các malware vào máy, người ta có thể theo dõi các hoạt động hoặc thậm chí truy cập từ xa tới máy tính của người dùng Tor.

Giải pháp thay thế Tor

Bên cạnh Tor ra còn có một số phương pháp duyệt web ẩn danh khác như VPN và Proxy.

VPN hay mạng riêng ảo là một mạng riêng tư với dữ liệu đã được mã hóa để bảo vệ người dùng khỏi bị theo dõi. Tùy vào loại VPN sẽ có các mức bảo mật khác nhau. Nếu bạn là một người dùng bình thường và muốn truy cập các trang web bị chặn hay mua các dịch vụ chưa được cung cấp ở đất nước của bạn thì VPN là sự lựa chọn hợp lý hơn. VPN không bị hạn chế về mặt tốc độ như Tor nhưng bạn nên cân nhắc lựa chọn một nhà cung cấp VPN uy tín để sử dụng.

Cách nữa là sử dụng Proxy. Các máy chủ Proxy hoạt động tương tự như Tor nhưng bạn sẽ có quyền kiểm soát về thời gian và địa điểm kết nối. Tuy nhiên, các dịch vụ này có thể chứa quảng cáo và malware nếu bạn không cẩn thận khi sử dụng.

Nên hay không nên sử dụng Tor

Nếu là người duyệt web thông thường với mục đích xem phim hay lướt facebook, bạn không có gì phải lo lắng về việc chính phủ theo dõi mình. Sử dụng Tor chỉ làm tốc độ mạng của bạn chậm đi mà thôi. Trong trường hợp sử dụng Wifi công cộng, đảm bảo rằng bạn truy cập các website được bảo vệ bằng HTTPS và có thể sử dụng VPN để mã hóa dữ liệu. Còn nếu bạn muốn tải một file dung lượng lớn trên Torrent mà không muốn người khác biết nội dung tệp là gì, sử dụng Tor không những không có tác dụng mà còn làm tốc độ của tất cả mọi người trong mạng chậm đi. Thay vào đó hãy sử dụng Proxy hoặc VPN.

Ngược lại, nếu bạn muốn “gần như” ẩn danh hoàn toàn, hãy sử dụng Tor. Cho dù nó không an toàn tuyệt đối, nhưng sử dụng các biện pháp thay thế khác còn có nhiều nhược điểm hơn.

Leave a Comment