VPN là gì?

VPN là gì?

VPN hay Virtual Private Network (tạm dịch là mạng riêng ảo), là phương thức cho phép kết nối an toàn và riêng tư tới một mạng khác qua internet. Nó làm được điều này bằng cách ẩn địa chỉ IP thực của bạn và điều hướng lưu lượng truy cập, dữ liệu internet thông qua một kết nối an toàn được mã hóa riêng. VPN phổ biến bởi nó cung cấp một cách để duyệt web mà không tiết lộ thông tin cá nhân và vị trí và dữ liệu của người dùng. Khi dữ liệu được mã hóa thông qua VPN, các công cụ tìm kiếm, nhà tiếp thị, tin tặc sẽ không thể theo dõi các hoạt động của bạn trên web.

Cách hoạt động của VPN

  • Thay đổi địa chỉ IP và địa chỉ của người dùng: Sau khi kết nối với VPN từ máy tính (hay các thiết bị khác như điện thoại, tablet), bạn sẽ truy cập vào internet thông qua một máy chủ của nhà cung cấp. Điều này sẽ làm thay đổi địa chỉ IP của bạn và làm như thể bạn đang truy cập internet từ một thành phố hay quốc gia khác địa chỉ thực sự của bạn.
  • Gửi dữ liệu truy cập thông qua một kết nối bảo mật: Với VPN, tất cả dữ liệu của bạn được gói gọn lại và đi qua một “đường hầm” riêng biệt so với kết nối thông thường.
  • Mã hóa dữ liệu: Khi sử dụng dịch vụ VPN, lưu lượng truy cập internet và thông tin cá nhân của bạn bên trong “đường hầm” sẽ được mã hóa. Điều này làm cho VPN gần như không thể hack được từ bên ngoài.
vpn hoạt đông như thế nào? (ảnh le-vpn)
vpn hoạt đông như thế nào? (ảnh le-vpn)

Lợi ích của VPN

VPN là một công cụ khá đơn giản, nhưng chúng có thể được sử dụng vào rất nhiều việc:

  • Sử dụng VPN khi truy cập internet nơi công cộng: Khi sử dụng chung WiFi công cộng, các hacker có thể dễ dàng xâm nhập và ăn cắp thông tin cá nhân kể cả khi bạn có cài mật khẩu hay không. Việc sử dụng VPN là cách tốt nhất để bảo vệ các thông tin quan trọng như thẻ và tài khoản ngân hàng của bản thân trong trường hợp sử dụng internet công cộng tại sân bay, quán cà phê, khách sạn, trường học hay thư viện.
  • Sử dụng VPN cho kết nối mạng tại nhà: Nhìn chung mạng gia đình có mức độ riêng tư và được nhà cung cấp kiểm soát tốt. Tuy nhiên, mọi hành động của bạn trên internet từ tìm kiếm Google cho đến những trang web bạn truy cập, những thứ bạn mua – đều được trỏ đến địa chỉ IP của bạn. Trong nhiều trường hợp, các thông tin này sẽ được các tổ chức như Google, Facebook,…thu thập cho mục đích tiếp thị. Nó tồn tại vĩnh viễn và không thể xóa đi được. Nếu bạn không muốn các hành động của mình bị theo dõi, hãy sử dụng VPN để loại bỏ hoàn toàn điều này. Những người theo dõi bạn như ISP (nhà cung cấp mạng), công cụ tìm kiếm (Google, Bing), nhà tiếp thị hay chính phủ sẽ chỉ thấy thông tin giả mà VPN cung cấp. Còn thông tin thật của bạn đã được mã hóa và bảo vệ an toàn.
  • Sử dụng VPN tại công ty: Có nhiều công ty cho phép nhân viên của mình truy cập internet tại nơi làm việc. Tuy nhiên, công ty có thể hạn chế hoặc khóa các trang web giải trí như youtube, facebook. Muốn truy cập các trang web này, bạn có thể sử dụng VPN (hoặc trình duyệt Opera – bởi Opera cung cấp VPN mặc định khi duyệt web trên trình duyệt của họ).
  • Sử dụng VPN khi đi du lịch: Nếu bạn đi du lịch nước ngoài (ví dụ như Trung Quốc nơi chặn Facebook), VPN sẽ giúp bạn truy cập các trang web và dịch vụ bị chặn tại đất nước đó (hay như Việt Nam chặn các trang web người lớn). VPN còn cho phép sử dụng các dịch vụ trực tuyến mà bạn trả phí ở quê nhà nhưng không có sẵn ở nước khác như Netflix, Hulu chẳng hạn.
  • Sử dụng VPN để mua dịch vụ chưa được cung ở đất nước bạn: Disney+ ra mắt công chúng cách đây không lâu và chưa cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Nếu bạn muốn xem các show truyền hình nổi tiếng như The Mandalorian hay The Morning Show trên Disney+ thì hãy sử dụng VPN, chọn địa chỉ IP có vị trí ở Mỹ và ngồi xuống thưởng thức các bộ phim yêu thích của mình. Thêm một mẹo nữa, đó là giá dịch vụ mua sắm ở một số đất nước sẽ rẻ hơn các nước khác. Bạn sẽ thấy rõ điều này khi mua sắm sản phẩm trên Amazon. Ví dụ khi mua Ebook trên Amazon cho Kindle của mình, nếu có địa chỉ ở Ấn Độ, bạn sẽ được giảm giá sâu hơn so với Việt Nam.
  • Sử dụng VPN để làm việc từ xa: Nhiều công ty yêu cầu sử dụng VPN để truy cập các dịch vụ của công ty từ xa vì lý do bảo mật. VPN kết nối với máy chủ của công ty và cung cấp cho bạn quyền truy cập vào mạng và tài nguyên nội bộ của công ty đó. Điều này có thể áp dụng tương tự cho mạng gia đình.
  • Sử dụng VPN khi ở một đất nước bất ổn hay bảo thủ chính trị: Một số quốc gia không có quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí sẽ ngăn cấm và truy tìm ra địa chỉ IP của người có bài đăng và phát ngôn không chuẩn mực đối với họ. Sử dụng VPN (cùng với các công cụ bảo mật khác, bởi chính phủ có thể vẫn lần ra địa chỉ của bạn ngay cả khi sử dụng VPN) là điều cần thiết trong một chế độ bị áp bức.

Lưu ý khi sử dụng VPN

cách vpn hoạt động

Với VPN, ISP (nhà cung cấp mạng), công cụ tìm kiếm (Google, Bing), nhà tiếp thị hay chính phủ sẽ không thể thu thập dữ liệu của bạn. Nhưng nhà cung cấp dịch vụ VPN cho bạn thì có thể. Thậm chí, một số nhà cung cấp VPN còn bán dữ liệu của người dùng cho bên thứ 3, giống như nhà cung cấp mạng có thể làm. Vì vậy, bạn cần phải cảnh giác với “Free” VPN. Các dịch vụ như vậy vẫn đang kiếm tiền từ chính thông tin của bạn. Free VPN sẽ có ích khi bạn không quan tâm lắm đến thông tin cá nhân bị thu thập mà chỉ muốn truy cập các trang web bị chặn. Còn lại, tốt nhất là nên tìm nhà cung cấp VPN tin cậy và hãy nhớ sử dụng VPN có trả phí.

Thế nhưng, ngay cả các nhà cung cấp VPN tin cậy vẫn có thể sẽ ghi lại (log) dữ liệu người dùng. Các hacker hay nhà tư tưởng chính trị không muốn chính phủ lần ra địa chỉ IP của mình, sẽ chọn mua dịch vụ VPN với dữ liệu được lưu trữ nước ngoài. Chính phủ sẽ khó lòng có được dữ liệu này hơn nếu nó không nằm ở địa phận quản lý của đất nước mình.

Tóm lại, nếu bạn lo ngại về quyền riêng tư vì bất kỳ lý do gì, sử dụng VPN là sự lựa chọn tuyệt vời. Chỉ cần đảm bảo mua dịch vụ của nhà cung cấp VPN tin cậy. Tin cậy ở đây không phải chỉ tin vào lời các nhà cung cấp này tuyên bố, bởi có thể họ sẽ làm ngược lại.

Giải pháp thay thế VPN

Nếu vẫn chưa thể chọn được nhà cung cấp VPN đủ tin tưởng, thì vẫn còn nhiều biện pháp để bảo vệ quyền riêng tư bên cạnh VPN. Một trong số đó là trình duyệt Tor. Tor là trình duyệt được xây dựng tập trung vào quyền riêng tư, giúp che giấu dữ liệu truy cập của bạn bằng cách chuyển hướng truy cập thông qua một loạt các nút (nodes). Mỗi nút này chỉ có thể nhìn thấy một phần địa chỉ IP – điều này làm cho việc theo dõi người dùng cực kỳ khó khăn. Tor hoàn toàn miễn phí và được quản lý bởi dự án Tor. Bạn có thể tải trình duyệt Tor cho Linux, Mac, Windows và Android.

Leave a Comment